Profilaktyka dentystyczna u dzieci w wieku szkolnym


Choroby zębów wpływają na apetyt, mowę, sen i koncentrację dziecka. Ich wczesne wykrycie pozwala na szybkie i bezbolesne leczenie. Warto więc udać się na wizytę kontrolną do lekarza dentysty, nawet jeśli pozornie nie ma problemu, pamiętając także, że zdrowy uśmiech w znaczący sposób wpływa na poczucie własnej wartości, cechę tak cenioną we współczesnym świecie.

Próchnica i jej przyczyny
Jedną z najczęstszych chorób zębów jest próchnic. Jej główne przyczyny to:
  • bakterie próchnicotwórcze,
  • zęby z miejscami retencyjnymi (sprzyjającymi nagromadzeniu) dla rozwoju tych bakterii,
  • pożywienie dla bakterii,
  • czas.

Zapobieganie próchnicy
Zęby należy myć przynajmniej dwa, trzy razy dziennie, najlepiej po każdym posiłku, szczoteczką i pastą z fluorem. Dzieciom zaleca się szczoteczki miękkie, a młodzieży średnio-miękkie. Ważne jest także używanie nitki dentystycznej i szczoteczki międzyzębowej, za pomocą których oczyszcza się przestrzenie miedzyzębowe, a tym samym zapobiega próchnicy na powierzchniach stycznych zęba. Do tego celu można posłużyć się tabletkami do ssania (zawierającymi erytrozynę lub fuksynę, dostepnymi bez recepty), wybarwiającymi na kolor czerwono-fioletowy płytkę nazębną. Dziecko czyści zęby aż do uzyskania ich naturalnej barwy.
Zasady związane z higieną jamy ustnej:
- szczoteczka i pasta do zębów znajduje się w plecaku dziecka wraz z drugim śniadaniem,
- w razie braku szczoteczki dziecko powinno po każdym jedzeniu wypłukać jamę ustną wodą,
- po wieczornym umyciu zębów nie podajemy dziecku żadnego posiłku czy słodzonego płynu (ponieważ w nocy wydzielanie śliny jest bardzo niskie, ochrona przed próchnicą jest niewielka),
- przestrzegamy własnej higieny jamy ustnej (najczęściej właśnie rodzice zakażają swoje dzieci bakteriami wywołującymi próchnicę, np. podczas pocałunków czy oblizywania łyżeczki); nasze dobre nawyki na pewno zostaną zauważone i naśladowane przez pociechy.

Właściwe żywienie
Obok właściwej higieny ważne jest odpowiednie żywienie naszego dziecka. Wszystkie produkty zawierające dużą ilość węglowodanów są pożywieniem dla bakterii wywołujących próchnicę. Węglowodany zawierają przede wszystkim: słodycze, ciasta, kruche ciastka, słodkie pieczywo, masło orzechowe, krakersy, chrupki ziemniaczane, chipsy, suszone owoce oraz niektóre surowce i soki owocowe w kartonach. Należy tu także wspomnieć o słodzonych lekach, np. syropach i tabletkach do ssania.
Wybór produktów spożywczych
Przez około pół godziny po jedzeniu bakterie powodujące próchnicę wykorzystują węglowodany do produkcji kwasów, które momentalnie odwapniają szkliwo. Mechanizmy obronne występujące w ślinie naprawiają powstałe szkody, Jeśli dziecko je często, odwapnienie staje się ciągłe, a ślina nie ma możliwości regeneracji szkliwa. Istnieją pokarmy, których żucie powoduje duże wydzielanie śliny i skrócenie czasu odwapnienia szkliwa. Należą do nich produkty twarde i włókniste, np.: twardy żółty ser, surowe warzywa, pieczywo gruboziarniste. Natomiast unikać powinno się potraw papkowatych i kleistych, tj. pieczywa białego, chipsów, krakersów, a także słodyczy oblepiających zęby, np.: krówek, toffi i lizaków. Mniej groźnymi słodyczami są cukierki oparte na karmelu i mleczna czekolada. Dla zwiększenia wydzielania śliny zaleca się także żucie gumy bez cukru, lecz trzeba ją dozować, gdyż może wpłynąć negatywnie na zgryz.
Częstotliwość jedzenia
Nie tyle ilość, co częstotliwość spożywania produktów próchnicotwórczych wpływa na powstawanie ubytków próchnicowych. Lepiej więc dać dziecku pół czekolady na raz, aniżeli kawałek co godzinę. Oprócz głównych posiłków zaleca się od dwóch do czterech przekąsek dziennie. Nie mogą to być jednak słodycze, a pokarmy zawierające małą ilość węglowodanów, np. twardy żółty ser, gotowane i surowe jarzyny, owoce i orzechy.
Działanie kwasów na szkliwo zębów
Odwapniająco na szkliwo zębów działają również wszystkie produkty zawierające kwasy. Produktami takimi są: owoce cytrusowe (zwłaszcza cytryny), napoje gazowane, soki w kartonach (zwłaszcza cytrusowe). Dlatego spożywanie soków i owoców cytrusowych powinno być przez nas nadzorowane. Wskazane jest picie ich w małych ilościach, podczas posiłku, rozcieńczonych wodą. Napoje gazowane natomiast powinny być wręcz wyeliminowane z diety dziecka. Oprócz erozyjnego działania na szkliwo wpływają one na jego przyszłe zdrowie. Uważa się, że mają związek z wystąpieniem takich chorób, jak cukrzyca i osteoporoza. Najlepiej zastąpić je wodą, niesłodzoną herbatą, herbatami ziołowymi czy kawą zbożową. Dla zmniejszenia niekorzystnego działania kwasów, zawartych w sokach i napojach, nauczmy dzieci używania rurek do picia.
Uświadamianie dziecku zagrożeń
Pamiętajmy też o przygotowaniu śniadania w domu i drugiego do szkoły – głodne dziecko łatwiej ulega pokusie kolorowych reklam i ogólnie przyjętym obyczajom. Należy tłumaczyć dzieciom, czym grozi objadanie się słodyczami, ciastami, lodami, chipsami, chrupkami oraz picie zimnych napojów gazowanych. Ich częste spożywanie wiąże się nie tylko z zagrożeniem powstawania próchnicy, ale także pojawienia się alergii, anemii i często przeziębień.
Należy zastanowić się także nad następującymi pytaniami:
- Czy wiemy, co dziecko je poza domem?
- Czy zastanawiamy się, jakie możliwości właściwego odżywania daje dziecku szkoła i otoczenie?
- Czy w sklepie szkolnym dziecko może kupić kanapkę z żółtym serem i ciepłą herbatę?
- Czy w szkole istnieją automaty sprzedające napoje gazowane i słodycze, których producenci żerują na naiwności małych konsumentów?
 
Dołóżmy starań, aby dziecko wiedziało jak najwięcej o zagrożeniach, jakie niosą złe nawyki. Jeżeli dziecko jest przyzwyczajone do prawidłowego odzywania w domu i kojarzy je z dobrym samopoczuciem, istnieje większe prawdopodobieństwo, że sięgnie po zdrową żywność poza domem.

Medis-Med na facebook


Polityka cookies